Project omschrijving

Artikel in 'Nieuwe Oogst' van 25 april 2015

Op 25 april 2015 publiceerde Nieuwe Oogst een reportage over Anne Kalsbeek. Sjoerd schreef dit artikel, in de stijl zoals van hem verwacht mag worden: dichtbij de melkveehouder, letterlijk en figuurlijk. Direct aansluitend op de beleefwereld van de doelgroep.

Vol vuur voor nieuwe kansen gaan

Anne Kalsbeek, liefhebber van mooie koeien, kan door ontwikkelen dankzij koop van buurman’s bedrijf

Anne Kalsbeek met zijn koeien in de weiAnne Kalsbeek z’n vader molk eind jaren negentig, dertig koeien. Anne bekeek serieus z’n opties in Texas, maar keerde terug. Samen bouwden vader en zoon het bedrijf verder uit, binnen beperkte ruimte. Tot vorig jaar buurmans bedrijf te koop kwam.

Als de melktruck het erf van Anne Kalsbeek (41) in Terherne afrijdt, bekijkt de melkveehouder de melkopbrengst van de afgelopen drie dagen. ‘400 liter meer en ik heb ze net vier dagen geleden de wei in gedaan’, stelt hij tevreden vast. ‘Elke bek is raak hé, in het voorjaarsgras.’

Kalsbeek weidde zijn koeien vorig seizoen pas voor het eerst vanuit zijn huidige stal. Eerder gebeurde dat vanuit een stal 500 meter verderop. In 2013 kreeg hij echter de kans om buurman’s bedrijf te kopen. ‘Wij zaten op een bedrijf waar mijn ouders in 1981 boer werden. Uit een gezin van vier broers, startte mij vader als bedrijfsleider maar werd toch nog boer. Hij boerde netjes, maar had weinig expansiedrang. Ik heb daarom eind jaren negentig, na mijn schooltijd, serieus in Texas rondgekeken om daar iets te beginnen. Ik bleef een jaar en mijn vrouw Chantal zocht mij daar op. We besloten om daar toch niet te blijven en het in Nederland te proberen. Achteraf een gelukkige keuze, want de meeste jongens waar ik daar mee optrok, boeren na de enorme problemen in 2009 niet meer.’

Kalsbeek trad in 2000 in maatschap met z’n vader en pakte daarnaast allerhande werk op. In 2008 nam hij het bedrijf over. ‘We groeiden door naar zo’n 70 koeien, maar daarmee was onze stal overbevolkt.’

De kansen op verdere ontwikkeling stagneerden, tot ruim 1,5 jaar geleden buurman Jan Oerlemans langs kwam. Die vertelde naar een ander bedrijf te verkassen. Jan en Anne hadden goed contact en hem werd de eerste koop gegund. Dat betrof de gebouwen plus 17 hectare grond, aangrenzend aan Kalsbeek’s eigen percelen. ‘Wij zaten ingesloten tussen twee bedrijven en het dorp. Deze kans kwam precies op het juiste moment en gelukkig konden we het financieel rondkrijgen.’

Paardenmest in de boxen

De koop werd beklonken in november 2013. De maanden die daarop volgden, gebruikte Kalsbeek voor de verbouw van de stal naar z’n eigen inzichten. Er kwam een afkalfbox, de muren gingen er deels uit, de looppaden werden breder ten koste van het voerpad, de schoftboom kreeg een golfend-profiel voor meer kopruimte bij het opstaan van de koeien en de matten in de boxen maakten plaats voor diepstrooisel. ‘Dat was echt een wens van mij. Tijdens bezoeken aan andere boeren vielen mij steeds weer de voordelen van diepstrooisel op’, licht Kalsbeek toe. ‘Ik geloof echt dat het beter is voor het behoud van de koeien.’

De boxen worden grotendeels gevuld met de paardenmest, geproduceerd door de Friese paarden van Anne’s vader. Die mest wordt aangevuld met zaagsel om het geheel iets droger te krijgen en de boxen voldoende te vullen.

Dit vullen doet Kalsbeek elke week, samen met z’n vader, met de kruiwagen en de hand. ‘Een arbeidsintensief klusje, maar geld uitsparen past ons nu erg goed. Op termijn komt er wel eens automatisering hiervoor.’

De werking is in ieder geval naar wens. Het celgetal was op het vorig bedrijf met 100 al laag, dat ligt nog op dat niveau. ‘Maar het aantal mastitisgevallen daalde duidelijk het afgelopen jaar en dikke hakken komen niet meer voor.’

Excellente koeien fokken

Bij Kalsbeek lopen sterke koeien in de wei met vaders als CB Allen, Mascol, Million en Danillo. Maar de namen van de vaders zijn veel afwisselender. Liefhebber als hij is, gebruikt Kalsbeek namelijk zelden meer dan vijftien rietjes van een stier. Bewezen stieren, met goed exterieur. ‘Mooie koeien melken, geeft mij extra arbeidsplezier. Ik ga voor betrouwbaarheid en kijk goed naar de bloedlijnen. Ingewikkelder maak ik het niet. Zoals ik sowieso op gevoel boer.’

Excellente koeien fokken, dat is dus nog een wens. Eentje loopt er al: een vijfdekalfs Lucky Star-telg. Zij liep drie jaar geleden bij de laatste vier op de provinciale keuring in Oenkerk. Een keuring waar Kalsbeek elk jaar aan meedoet. ‘Door deel te nemen weet ik waar ik met m’n koeien sta en keuringen zijn mijn hobby. Ik help graag dat in stand te houden.’
Naast zelf deel te nemen, is de melkveehouder ook een veelgevraagd jurylid. In 2010 keurde hij op de NRM. Dit jaar onder andere in Middenmeer en binnenkort op de CRV-Zuidshow in Den Bosch. ‘Het is een eer om dat werk te doen. Mooie koeien beoordelen, verveelt nooit.’

Het allerliefst werkt hij echter met z’n eigen mooie koeien. Nu nog zo’n honderd, maar binnenkort ruim 120. De ruimte in stal en grond is er, die wil hij benutten. ‘Het quotum is eraf, eindelijk hoef ik niet meer te knijpen. En de zuivelsector staat er sterk voor, onze fabrieken investeren echt niet voor niets. Ja, ik ben vol vuur. We gaan ervoor.’

Jongvee en camping op oude locatie

Anne Kalsbeek runt het bedrijf grotendeels alleen, maar krijgt dagelijks hulp van z’n vader Siebren. Die past ook op het jongvee dat na vijf maanden verhuist naar de stal op het oude bedrijf.

Bij het bedrijf hoort 65 hectare. 18 hectare ligt aan de andere kant van het dorp en is pachtgrond van Staatsbosbeheer. Hierop ligt deels de beperking van verlate maaidatum. Er mag wel 250 kuub drijfmest op en 100 kuub vaste mest. Ook worden de pinken er een groot deel van de zomer uitgeschaard. Van de overige 47 hectare ligt ruim 27 direct rond de stal en kan beweid worden. Met deze oppervlakte en veebezetting blijft het bedrijf dit jaar gevrijwaard van mestafzet.

De melkproductie ligt momenteel op 8800 kilo met 4,25 vet en 3,45 procent eiwit. Dat produceren de koeien naast weidegras of kuilgras uit zo’n 10 kilo product uit aangekochte maïs en bierbostel. Plus een maximum van 11 kilo brok per koe.

Anne en z’n vrouw Chantal hebben twee kinderen: Siebren en Janna. Chantal runt een kapperzaak. Daarnaast behartigen ze samen de mini-camping van vijftien plaatsen die bij de oude locatie hoort.

Download hier de .pdf van het artikel.